ดีเลย์หูฟังไร้สายตอนเล่นเกมมือถือ วัดเองได้ด้วยมือถือสองเครื่อง

ถ้าเล่น RoV หรือ Free Fire แล้วรู้สึกว่าเสียงปืนมาช้ากว่าภาพ ต้นเหตุมักไม่ได้อยู่ที่หูฟังเกมมิ่งไร้สายตัวเดียว แต่อยู่ทั้งเส้นทางเสียงตั้งแต่ตัวเกม บัฟเฟอร์ของระบบ ไปจนถึงช่วงที่สัญญาณวิ่งผ่านบลูทูธ และไม่มีรุ่นไหนในสามรุ่นของร้านเราที่ประกาศค่าหน่วงเป็นมิลลิวินาทีไว้เลย ตัวเลขที่ใช้ตัดสินใจได้จริงจึงเป็นตัวเลขที่คุณถ่ายเองด้วยมือถืออีกเครื่อง แล้วนับเป็นเฟรม ซึ่งที่ 60 fps เฟรมหนึ่งเท่ากับราว 17 มิลลิวินาที

ดีเลย์ไม่ได้อยู่ที่หูฟังตัวเดียว แต่อยู่ทั้งสาย

เอกสารของ Android นิยามความหน่วงของเสียงไว้ตรง ๆ ว่าเป็น “ระยะเวลาที่สัญญาณเสียงใช้ในการเดินทางผ่านระบบ” ไม่ใช่คุณสมบัติของอุปกรณ์ชิ้นใดชิ้นหนึ่ง และไล่ตัวการหลักไว้ตั้งแต่ตัวแอป จำนวนบัฟเฟอร์ในไปป์ไลน์ ขนาดของแต่ละบัฟเฟอร์ ไปจนถึงความหน่วงที่เกิดหลังหน่วยประมวลผลของแอปแล้ว เช่นจาก DSP

ในกรณีหูฟังบลูทูธเล่นเกม ยังมีอีกสองท่อนต่อจากนั้น คือการเข้ารหัสเสียงด้วยโคเดกอย่าง SBC หรือ AAC แล้วส่งข้ามอากาศ ซึ่ง Bluetooth SIG ระบุว่า Bluetooth Classic คือโปรโตคอลวิทยุมาตรฐานที่อยู่เบื้องหลังลำโพงและหูฟังไร้สาย กับการถอดรหัสและเล่นออกลำโพงจิ๋วในหู แต่ละท่อนกินเวลาไม่เท่ากันในแต่ละเครื่อง เครื่อง Android รุ่นกลางกับ iPhone ที่วางข้างกันจึงให้ความรู้สึกคนละแบบได้ ทั้งที่ใส่หูฟังคู่เดียวกัน

ผลที่ตามมาสำหรับคนซื้อคือ ตัวเลขดีเลย์ที่แบรนด์ไหนก็ตามพิมพ์ไว้บนกล่อง เป็นค่าของหูฟังในเงื่อนไขที่ผู้ผลิตตั้งไว้ ไม่ใช่ค่าของ “เครื่องคุณ + เกมคุณ + เน็ตบ้านคุณ” ถ้าอยากได้หูฟังเกมมิ่งแนะนำที่ตรงกับการเล่นจริง ให้ตัดสินจากสิ่งที่วัดซ้ำได้บนเครื่องของตัวเองมากกว่าตัวเลขบนกล่อง

อัดวิดีโอด้วยมือถืออีกเครื่อง แล้วนับเฟรม

วิธีที่ให้ตัวเลขซึ่งใช้เทียบกันได้จริง ไม่ต้องใช้เครื่องมือแพง ขอแค่มือถืออีกเครื่องหรือยืมของเพื่อน ข้อควรรู้ก่อนเริ่มคือ อย่าใช้ฟังก์ชันอัดหน้าจอของตัวเครื่อง เพราะมันดึงเสียงจากภายในระบบก่อนที่เสียงจะถูกส่งออกทางบลูทูธ ช่วงที่เราอยากวัดจึงหายไปทั้งท่อน ต้องถ่ายจากภายนอกเท่านั้น

1. เข้าโหมดฝึกซ้อมของเกมที่เล่นประจำ ตั้งเสียงปืนหรือเสียงสกิลที่มีแสงวาบชัด ๆ บนจอ
2. วางหูฟังข้างหนึ่งไว้ใกล้ไมค์ของมือถือเครื่องที่สอง แล้วถ่ายวิดีโอให้เห็นทั้งหน้าจอเครื่องที่เล่นและได้ยินเสียงจากหูฟัง
3. ยิงสัก 5 ครั้ง แล้วเปิดคลิปในแอปตัดต่อที่เลื่อนทีละเฟรมได้ นับจำนวนเฟรมจากเฟรมแรกที่เห็นแสงวาบ ไปถึงเฟรมแรกที่ได้ยินเสียง
4. ทำซ้ำอีกรอบโดยปิดหูฟังแล้วเปิดลำโพงมือถือแทน เพื่อเก็บค่าฐานของเครื่องกับเกมนั้น

ตัวอย่างการคิดเลข สมมติถ่ายที่ 60 fps ซึ่งเฟรมละ 1000 ÷ 60 = 16.7 มิลลิวินาที ถ้ารอบลำโพงคุณนับได้ 2 เฟรม และรอบหูฟังนับได้ 7 เฟรม ส่วนต่างคือ 5 เฟรม หรือราว 83 มิลลิวินาทีที่ลิงก์ไร้สายกับหูฟังเพิ่มเข้ามา ถ้ามือถือที่ใช้ถ่ายอัดได้แค่ 30 fps เฟรมหนึ่งจะเท่ากับ 33 มิลลิวินาที ความละเอียดหยาบขึ้นเท่าตัว แต่ยังพอบอกได้ว่าอยู่หลักสิบหรือหลักร้อย

ทำแบบนี้ห้าครั้งแล้วเอาค่ากลางมาใช้ อย่าเอาครั้งที่ดีที่สุด เพราะบลูทูธใช้คลื่นย่าน 2.4 GHz ย่านเดียวกับ Wi-Fi ที่ใช้กันหนาแน่นในคอนโดและหอพัก ค่าที่วัดได้ตอนสี่ทุ่มจึงต่างจากตอนบ่ายวันธรรมดาได้ ถ้าอยากรู้ว่าสัญญาณรบกวนมีผลแค่ไหน ให้วัดซ้ำอีกรอบตอนที่บ้านคนน้อย แล้วดูว่าจำนวนเฟรมขยับหรือเปล่า

ตัวเลขนี้ไม่ใช่ค่ามาตรฐานห้องแล็บ และไม่ควรเอาไปเทียบกับตัวเลขที่แบรนด์อื่นประกาศ ประโยชน์ของมันคือใช้เทียบ “หูฟังคู่ A กับคู่ B บนเครื่องเดียวกัน เกมเดียวกัน” และใช้ยืนยันว่าความรู้สึกว่าเสียงช้าเป็นเรื่องจริงหรือเป็นเพราะเน็ตหน่วง เพราะแลกหูฟังคู่ใหม่ไม่ได้ช่วยอะไรเลยถ้าปัญหาอยู่ที่ปิงในเกม

โหมดหน่วงต่ำช่วยเรื่องซิงก์ ส่วน ENC ช่วยตอนคุณพูด

คำสองคำนี้อยู่ใกล้กันบนหน้าสินค้าจนคนสับสนบ่อยที่สุด โหมดหน่วงต่ำหรือโหมดเกมคือการสั่งให้หูฟังลดขนาดบัฟเฟอร์ลง เพื่อให้เสียงตามภาพทัน แลกมาด้วยโอกาสที่เสียงจะสะดุดง่ายขึ้นเมื่อสัญญาณไม่นิ่ง เช่นตอนนั่งอยู่ในร้านที่มีคนเปิดบลูทูธพร้อมกันหลายเครื่อง ส่วน ENC กับ CVC ทำงานฝั่งไมโครโฟน คือเก็บเสียงคุณให้ชัดขึ้นสำหรับคนที่อยู่ปลายสาย ไม่ได้ทำให้หูของคุณเงียบลงแม้แต่นิดเดียว

ความเงียบที่คุณรู้สึกจากหูฟังอินเอียร์เกมมิ่งมาจากการซีลของจุกซิลิโคนเป็นหลัก ซึ่งเป็นการกันเสียงแบบพาสซีฟ ไม่ใช่ ANC ทั้งสามรุ่นในร้านเราระบุตรงกันว่าเป็นพาสซีฟ และ ไม่มีรุ่นใดระบุว่ามี ANC ใครนั่งเล่นในร้านเกมหรือบนรถตู้แล้วอยากให้เสียงรอบข้างเงียบลงจริง ๆ ควรเลือกจากขนาดจุกที่ซีลพอดีหูก่อน แล้วค่อยดูอย่างอื่น

ก่อนโทษหูฟัง ยังมีสองที่ให้ไปปรับก่อน อย่างแรกคือในตัวเกมเอง เกมยิงบนมือถือหลายเกมมีตัวเลือกคุณภาพเสียงหรือเอฟเฟกต์เสียงที่ลดลงได้ ซึ่งช่วยลดงานฝั่งประมวลผลก่อนเสียงจะออกไปหาหูฟัง อย่างที่สองอยู่ในเมนูสำหรับนักพัฒนาของ Android บางรุ่น ที่เปิดให้เลือกโคเดกบลูทูธและอัตราสุ่มตัวอย่างได้เอง การสลับกลับไปใช้โคเดกพื้นฐานอย่าง SBC บางครั้งให้ผลนิ่งกว่าโคเดกที่บีบข้อมูลมากกว่า ส่วนบน iOS ไม่มีเมนูให้เลือกส่วนนี้ ต้องปล่อยให้ระบบจัดการเอง หน้าสินค้าทั้งสามรุ่นของเราไม่ได้ระบุว่ารองรับโคเดกใดบ้าง เรื่องนี้จึงต้องดูจากฝั่งเครื่องของคุณเป็นหลัก

อีกฟีเจอร์ที่คนเล่นเกมบนมือถือมักถามหาคือ multipoint สำหรับต่อสองเครื่องพร้อมกัน เช่นเล่นเกมบนมือถือแล้วรับสายจากโน้ตบุ๊กได้เลย หน้าสินค้าทั้งสามรุ่นของเราไม่ได้ประกาศ multipoint ไว้ ถ้าจำเป็นต้องใช้จริงควรวางแผนสลับการเชื่อมต่อด้วยมือ

สามรุ่นในร้านเรา ต่างกันที่ไมค์และราคาชัดที่สุด

ถ้าคุณเล่นเป็นทีมและต้องคอลบอกตำแหน่งตลอด ไมค์สำคัญกว่าคำว่า gaming บนกล่อง เทียบเฉพาะบรรทัดที่หน้าสินค้าเขียนไว้ จะเห็นว่าสามรุ่นนี้ทำหน้าที่คนละอย่าง

อ่านตารางแล้วจะเห็นเรื่องที่ขัดความคาดหมายอยู่หนึ่งข้อ รุ่นเดียวที่หน้าสินค้าเขียนคำว่าโหมดหน่วงต่ำไว้จริง ๆ คือ EARSOLE Cloud White Bluetooth 5.4 ซึ่งอยู่ในหมวดหูฟังใช้ทุกวัน ไม่ใช่หมวดเกม และเป็นรุ่นที่ถูกที่สุดในสามรุ่นนี้ด้วย ราคา $25.99 ณ เวลาที่เขียน คิดเป็นเงินไทยราว ฿900 ที่อัตราแลกเปลี่ยนช่วงนี้ ยังไม่รวมค่าส่งและ VAT 7% ที่พัสดุนำเข้าราคาต่ำกว่า ฿1,500 ต้องเสียตั้งแต่กลางปี 2567

ส่วน EARSOLE Beetle Mechanical เป็นรุ่นเดียวที่ระบุไมค์คอนเดนเซอร์ในตัวไว้ชัดเจน พร้อมปุ่มควบคุมบนตัวหูฟังและกล่องแบต 180mAh ชาร์จ USB-C จึงเป็นรุ่นที่ตรงกับคนคอลทีมมากที่สุดในบรรดาสามรุ่นนี้ แม้หน้าสินค้าจะไม่ได้พูดถึงโหมดเกมก็ตาม ขณะที่ EARSOLE Wireless Gaming Earbuds with Spatial Audio เน้นเสียงแบบเซอร์ราวด์เพื่อความอิน หน้าสินค้าเขียนเองว่าเหมาะกับเกมแนวเนื้อเรื่องและดูหนังมากกว่าเกมยิงที่ต้องตอบสนองไว และไม่ได้ระบุไมค์เอาไว้ ใครใช้หูฟังไร้สายเล่นเกมแบบต้องคุยกับทีมทุกแมตช์ ควรข้ามรุ่นนี้ไปหรือเตรียมไมค์แยก

งบหลักร้อยกับหลักพัน ได้อะไรต่างกัน

ในไทยมีหูฟัง gaming แบรนด์ที่วางขายตามร้านไอทีในช่วง ฿300–900 อยู่จำนวนมาก ซึ่งเป็นช่วงราคาที่คนเล่นเกมมือถือส่วนใหญ่เริ่มต้น ข้อดีคือลองแล้วไม่เจ็บตัว ข้อจำกัดที่พบบ่อยคือหน้าสินค้ามักไม่บอกเวอร์ชันบลูทูธ ไม่บอกมาตรฐานกันน้ำเป็นตัวเลข และไม่บอกว่าไมค์ผ่านการประมวลผลเสียงแบบไหน ซึ่งเป็นสามบรรทัดที่ตัดสินว่าจะใช้ได้นานแค่ไหนในอากาศร้อนชื้นและใช้คอลทีมได้จริงหรือเปล่า

พอขยับมาช่วง ฿900 ขึ้นไป สิ่งที่ควรเรียกร้องคือบรรทัดพวกนี้ต้องมีเขียนไว้ ไม่ใช่คำโฆษณา เช่นตัวเลข IPX ที่ระบุชัดสำหรับคนที่ใส่เล่นเกมแล้วเหงื่อออกในห้องไม่มีแอร์ พอร์ต USB-C ที่ใช้สายเดียวกับมือถือ และคำอธิบายว่าไมค์ทำอะไรได้ ลำดับการตัดสินใจที่ใช้ได้กับทุกงบคือ เริ่มจากไมค์ ต่อด้วยความพอดีของจุกซิลิโคน แล้วค่อยดูโหมดเกมเป็นข้อสุดท้าย เพราะสองข้อแรกแก้ทีหลังไม่ได้ ส่วนข้อสามมักมีทางหลบด้วยการปรับตั้งค่าในเกม

คำถามที่มักตามมาเวลาเลือกหูฟังไปเล่นเกมมือถือ

เสียงช้ากว่าภาพตอนเล่น RoV แก้เองได้ไหม

ลองไล่จากของฟรีก่อน ปิดแอปที่รันอยู่เบื้องหลัง ลดคุณภาพกราฟิกในเกมลงหนึ่งขั้น แล้วปิดเปิดบลูทูธเพื่อจับคู่ใหม่ ถ้ามีโหมดหน่วงต่ำในหูฟังหรือในเกมให้เปิดไว้ จากนั้นวัดซ้ำด้วยวิธีนับเฟรมข้างบน ถ้าตัวเลขไม่ขยับเลยแต่ในเกมยังกระตุก ปัญหามักอยู่ที่เน็ตหรือเครื่อง ไม่ใช่หูฟัง

โหมดเกมในหูฟังกับโหมดเกมในมือถือ อันไหนช่วยมากกว่า

คนละหน้าที่กัน โหมดเกมในมือถือจัดสรรซีพียูและกันการแจ้งเตือนเด้ง ส่วนโหมดหน่วงต่ำในหูฟังลดบัฟเฟอร์ฝั่งเสียง เปิดพร้อมกันได้และมักได้ผลดีกว่าเปิดอย่างเดียว แต่ไม่มีรุ่นไหนในร้านเรารับประกันตัวเลขจากการเปิดโหมดนี้ หน้าสินค้า Cloud White เขียนไว้เองว่าให้มองเป็นตัวช่วยเรื่องซิงก์ ไม่ใช่ตัวเลขที่การันตี

ใส่เล่นนานหลายชั่วโมงแล้วเจ็บหู ควรทำอย่างไร

ทรงอินเอียร์ทั้งสามรุ่นทำงานด้วยการซีลรูหู แรงกดจึงสะสม ลองเปลี่ยนไปใช้จุกไซซ์เล็กลงหนึ่งขนาดก่อน เพราะหลายคนเลือกใหญ่เกินไปโดยคิดว่าจะแน่นกว่า จากนั้นพักถอดหูฟังสั้น ๆ ระหว่างเกม และเช็ดจุกให้แห้งหลังเล่นเสร็จ ถ้ายังเจ็บ คัน หรือได้ยินเสียงวิ้งหลังถอด ให้หยุดใช้และปรึกษาแพทย์

แล้วควรจบที่รุ่นไหน

ถ้าคุยทีมทุกแมตช์และอยากได้ทรงเกมชัด ๆ ให้ดู Beetle Mechanical เพราะเป็นรุ่นเดียวที่ระบุไมค์ไว้ ถ้างบเป็นตัวตั้งและอยากได้บรรทัดที่เขียนครบที่สุด ทั้งเวอร์ชันบลูทูธ มาตรฐาน IPX5 และโหมดหน่วงต่ำ ให้ดู Cloud White ส่วน Spatial Audio เหมาะกับคนที่เล่นเกมเนื้อเรื่องและดูหนังมากกว่าเกมยิงจับเวลา ทั้งสามรุ่นดูเทียบกันได้ที่หมวด หูฟังสำหรับเล่นเกม และดูรุ่นอื่นในร้านได้ที่หน้ารวมสินค้า ไม่ว่าเลือกรุ่นไหน ให้ทำการนับเฟรมหนึ่งรอบภายในสัปดาห์แรก คุณจะได้ตัวเลขของเครื่องตัวเองไว้เทียบกับคู่ถัดไปตลอดชีวิตการเล่น

• Android Open Source Project — Audio latency
• Android Open Source Project — Contributors to audio latency
• Bluetooth SIG — Bluetooth Technology Overview