หูฟังตัดเสียงรบกวนที่ตัดได้จริง เริ่มดูจากคำว่า ANC ไม่ใช่ราคา

หูฟังบลูทูธ ตัดเสียงรบกวน ที่ลดเสียงล้อรถไฟฟ้าได้จริงต้องมีคำว่า ANC อยู่บนบรรทัดสเปก ไม่ใช่แค่คำว่าตัดเสียงรบกวนลอย ๆ ในชื่อรุ่น เพราะร้านไทยใช้คำไทยคำเดียวกันนี้กับ ENC ซึ่งทำงานฝั่งไมโครโฟนเวลาคุยสาย และไม่ได้ทำให้เสียงที่หูคุณได้ยินเบาลงเลยแม้แต่นิดเดียว ตัวอย่างที่ชัดที่สุดอยู่ในร้านเราเอง รุ่นราคา 27.99 ดอลลาร์ ณ เวลาที่เขียน มีคำว่า Noise Cancelling อยู่ในชื่อรุ่น แต่บรรทัดสเปกระบุไว้แค่ ENC

คำไทยคำเดียว แต่เป็นเทคโนโลยีคนละตัว

ANC ย่อมาจากการตัดเสียงรบกวนแบบแอ็กทีฟ ตัวหูฟังมีไมโครโฟนคอยฟังเสียงรอบตัวแล้วสร้างคลื่นเสียงกลับเฟสออกมาหักล้าง ผลที่ได้ดีที่สุดคือเสียงต่ำที่ดังต่อเนื่องสม่ำเสมอ เสียงล้อกับเสียงลมในขบวน BTS ช่วงระหว่างสถานี เสียงเครื่องปรับอากาศในออฟฟิศแบบเปิดโล่ง เสียงเครื่องยนต์รถเมล์ ส่วนเสียงที่มันจัดการได้น้อยกว่ามากคือเสียงคนคุยกัน เสียงประกาศสถานี และเสียงบีบแตร เพราะเสียงกลุ่มนี้เปลี่ยนรูปคลื่นเร็วเกินกว่าจะหักล้างได้ทัน

ENC ย่อมาจากการตัดเสียงรบกวนฝั่งสนทนา มันทำงานกับเสียงที่ไมโครโฟนส่งออกไป เพื่อให้ปลายสายได้ยินเสียงคุณชัดขึ้นท่ามกลางเสียงรถหรือเสียงลม คนที่ใส่หูฟังอยู่ไม่ได้ยินอะไรเงียบลงจากฟีเจอร์นี้แม้แต่นิดเดียว ความเงียบที่รู้สึกได้จากรุ่นที่มีแต่ ENC ทั้งหมดมาจากจุกซิลิโคนที่ปิดผนึกรูหูไว้เฉย ๆ ซึ่งเป็นการกันเสียงแบบพาสซีฟ ไม่ได้ใช้ไฟฟ้าและไม่มีปุ่มเปิดปิด

วิธีแยกที่เร็วที่สุดหลังของถึงมือคือใส่หูฟังโดยไม่เปิดเพลง แล้วกดสลับโหมดตัดเสียง ถ้าเป็นหูฟัง ANC จริง เสียงแอร์หรือเสียงพัดลมจะยุบลงไปชั้นหนึ่งทันทีที่กดจนได้ยินออก ถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยนจนกว่าจะกดโทรออก นั่นคือ ENC ส่วนก่อนกดสั่งซื้อ ให้มองหาคำว่า ANC หรือคำเต็มว่า active noise cancelling ในบรรทัดสเปก ไม่ใช่ในชื่อรุ่นและไม่ใช่ในภาพแบนเนอร์

ตัวเลข 40dB กับ 50dB บนภาพผู้ผลิต อ่านยังไงให้ไม่หลงทาง

ลองดูของจริงสองภาพจากร้านเราเอง เพราะทั้งสองภาพเป็นตัวอย่างที่ดีของสิ่งที่เกิดขึ้นทั่วทั้งตลาด

หัวเรื่องบนภาพเขียนว่า Deep Noise Cancellation พร้อมเลข 40dB ตัวโต ซึ่งอ่านผ่าน ๆ แล้วเหมือนบอกว่าโลกจะเงียบลง 40 เดซิเบล แต่บรรทัดรองที่พิมพ์ไว้ใต้หัวเรื่องบนภาพเดียวกันเขียนว่ากรองเสียงลมเพื่อให้การสื่อสารราบรื่น นั่นคือฝั่งสายสนทนา และเมื่อไล่ลงไปที่บรรทัดสเปกของรุ่นนี้ คำที่ปรากฏคือ ENC calling noise cancellation ไม่มีคำว่า ANC อยู่ตรงไหนเลย ตัวเลข 40dB ก้อนนี้จึงอยู่บนเส้นทางไมโครโฟน ไม่ใช่เส้นทางที่หูคุณได้ยิน

ภาพที่สองมาจากรุ่นที่บรรทัดสเปกระบุ ANC ไว้จริง หน้าสินค้าเขียนว่าเป็นระบบไฮบริดที่ปรับตัวตามสภาพเสียง ใช้โครงสร้างลดเสียงสี่ชั้น ตอบสนองต่อเสียงที่เปลี่ยนไปได้เร็วถึง 0.02 วินาที และลดเสียงรอบข้างได้สูงสุด 50 เดซิเบล ทั้งสามตัวเลขเป็นคำอธิบายของหน้าสินค้า ไม่ใช่ค่าที่ทางร้านวัดเอง

สิ่งที่ต้องระวังคือการเอา 50 ไปลบ 40 แล้วสรุปว่าดีกว่ากันสิบเดซิเบล เพราะเลขสองตัวนี้อยู่คนละเส้นทางสัญญาณตั้งแต่ต้น อีกอย่างที่ทั้งสองภาพไม่ได้บอกเหมือนกันคือเงื่อนไขการวัด ไม่มีภาพไหนระบุช่วงความถี่ สภาพแวดล้อม หรือมาตรฐานอ้างอิง ตัวเลขเดซิเบลบนแบนเนอร์จึงเทียบข้ามยี่ห้อกันไม่ได้ ให้ใช้มันเป็นแค่สัญญาณว่าผู้ขายกล้าอ้างอะไร แล้วไปเอาคำตอบจริงจากบรรทัดสเปก

งบแต่ละช่วงในไทย ได้ความเงียบระดับไหน

ย่านต่ำสุดที่เห็นบนมาร์เก็ตเพลสคือของไม่ระบุแบรนด์ราว ฿300 ถึง ฿600 ที่พิมพ์คำว่า ANC ไว้บนกล่อง ย่านนี้คือจุดที่ต้องระวังที่สุด เพราะจำนวนมากไม่มีวงจรตัดเสียงจริง ปุ่มที่กดแล้วมีเสียงพูดว่าเปลี่ยนโหมดอาจแค่สลับ EQ หรือเปิด ENC เท่านั้น สัญญาณเตือนที่ตรวจได้ก่อนซื้อคือหน้าสินค้ามีแต่คำโฆษณา ไม่มีบรรทัดสเปกที่บอกชนิดของ ANC และไม่พูดถึงโหมดปล่อยเสียงรอบข้างเลย ของราคาระดับนี้ยังพอคุ้มถ้าซื้อเพื่อฟังเพลงเฉย ๆ แต่อย่าซื้อเพราะหวังความเงียบ

ย่าน ฿1,200 ถึง ฿2,000 คือจุดที่หูฟังตัดเสียงรบกวน ราคาไม่แพง เริ่มมีของจริงให้เลือก หน้าสินค้าในย่านนี้มักกล้าระบุชนิดของระบบตัดเสียง มีโหมดปล่อยเสียงรอบข้างมาให้ และเขียนตัวเลขแบตเตอรี่กับความจุกล่องไว้ให้ตรวจสอบได้ ส่วนเรือธงของแบรนด์ระดับโลกที่เริ่มราว ฿5,000 ขึ้นไป สิ่งที่ได้เพิ่มไม่ใช่ความเงียบเป็นเท่าตัว แต่เป็นความคงที่ของผลลัพธ์เมื่อสภาพเสียงรอบตัวเปลี่ยนไปมา

สามรุ่นในร้านเราตกอยู่ตรงไหนของแผนที่นี้ ที่อัตราราว ฿34 ต่อ 1 ดอลลาร์และบวก VAT 7% แล้วยังไม่รวมค่าจัดส่ง รุ่น 27.99 ดอลลาร์ ตกราว ฿1,020 รุ่น 49.99 ดอลลาร์ ตกราว ฿1,820 และรุ่น 51.73 ดอลลาร์ ตกราว ฿1,880 ทั้งหมดเป็นราคา ณ เวลาที่เขียน และอัตราแลกเปลี่ยนขยับได้ทุกวัน แปลว่าถ้าคุณตั้งงบไว้ราวหนึ่งพันบาทแล้วต้องการ ANC จริง ๆ ตัวเลือกในย่านนั้นแทบทั้งหมดจะเป็นรุ่นที่มีแต่ ENC รวมถึงรุ่นราคา 27.99 ดอลลาร์ ของเราเองด้วย ทางเลือกที่ตรงไปตรงมากว่าคือยอมขยับงบขึ้นอีกช่วงหนึ่ง หรือเลือกรุ่นที่จุกปิดผนึกได้ดีแล้วยอมรับว่าความเงียบมาจากจุก ดูรุ่นที่ใช้ประจำวันทั้งหมดได้ที่คอลเลกชันหูฟังสำหรับใช้ทุกวัน

จุกที่แนบพอดี เปลี่ยนผลได้มากกว่าฟีเจอร์บนกล่อง

ก่อนจะไปถึงวงจรตัดเสียง สิ่งที่ตัดสินผลจริงมากที่สุดคือจุกซิลิโคนปิดรูหูได้สนิทหรือไม่ ถ้ามีช่องว่างเหลืออยู่ เสียงต่ำจะเล็ดลอดเข้ามาทางช่องนั้นโดยตรง และ ANC ที่ดีแค่ไหนก็ตามไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ชดเชยรอยรั่วเชิงกล นี่คือเหตุผลที่คนสองคนใส่หูฟังรุ่นเดียวกันแล้วให้ความเห็นตรงข้ามกันได้ และการสลับจุกไซซ์ S M L ที่แถมมาให้ครบ มักได้ผลมากกว่าการอัปเกรดไปอีกรุ่นหนึ่ง

วิธีเช็กที่ทำได้ทันทีมีสองข้อ ข้อแรกใส่หูฟังแล้วพูดออกเสียงสองสามคำ ถ้าเสียงตัวเองฟังทุ้มขึ้นและอู้ขึ้นชัดเจนแปลว่าปิดผนึกได้ ข้อสองเดินขึ้นบันไดสักครึ่งนาที ถ้าเสียงเบสค่อย ๆ หายไประหว่างเดิน แปลว่าจุกเลื่อนหลุดตำแหน่ง ควรลองไซซ์ใหญ่ขึ้นหนึ่งขั้น สำหรับคนที่มองหาหูฟัง กันเสียงรบกวน ไว้ใส่ยาว ๆ ในออฟฟิศ ทรงที่มีก้านเกี่ยวหูจะรักษาตำแหน่งได้ดีกว่าทรงก้านสั้น

อีกฟีเจอร์ที่คนซื้อหูฟังไร้สาย ตัดเสียงรบกวน มักมองข้ามคือโหมดปล่อยเสียงรอบข้าง หรือ Transparency Mode ซึ่งใช้ไมโครโฟนตัวเดิมส่งเสียงภายนอกเข้ามาแทนการหักล้าง ระหว่างรอข้ามถนน ระหว่างฟังประกาศเปลี่ยนชานชาลา หรือระหว่างสั่งอาหาร โหมดนี้ทำให้ไม่ต้องดึงหูฟังออกทีละข้าง ในทางปฏิบัติคุณจะกดใช้มันบ่อยกว่าปุ่ม ANC เสียอีก

ประโยชน์อีกข้อของระบบตัดเสียงที่ทำงานได้จริงคือคุณไม่ต้องเร่งเสียงสู้เสียงรอบตัว องค์การอนามัยโลกระบุว่าพฤติกรรมการฟังที่ไม่ปลอดภัย ซึ่งรวมถึงการรับเสียงระดับสูงจากอุปกรณ์ฟังส่วนตัว กำลังทำให้คนทั้งรุ่นเสี่ยงต่อความเสียหายทางการได้ยินที่ป้องกันได้ ในขบวนที่เสียงดัง คนที่ใช้หูฟังไม่มีระบบตัดเสียงมักจบลงด้วยการหมุนวอลุ่มขึ้นจนสูงกว่าที่ตั้งใจ

ข้อควรระวัง ถ้าใช้แล้วเจ็บหู คัน มีเสียงวิ้งในหู หรือรู้สึกว่าการได้ยินเปลี่ยนไป ให้หยุดใช้และไปพบผู้เชี่ยวชาญ

สามรุ่นในร้านเรา หน้าสินค้าระบุเรื่องการตัดเสียงไว้ว่าอย่างไร

ตารางนี้สรุปเฉพาะสิ่งที่หน้าสินค้าเขียนไว้จริง ช่องไหนที่หน้าสินค้าไม่ได้ระบุ เราเขียนว่าไม่ได้ระบุ ไม่ได้เดาแทน

รุ่น	ฝั่งการฟัง	ฝั่งสนทนา	โหมดปล่อยเสียงรอบข้าง	ราคา ณ เวลาที่เขียน
True Wireless Series 215	ระบุ ANC แบบไฮบริดที่ปรับตัวได้ อ้างสูงสุด 50 เดซิเบล	สเปกไม่ได้ใช้คำว่า ENC ภาพประกอบระบุไมโครโฟนคู่พร้อมการลดเสียงรบกวน	ระบุ Transparency Mode	51.73 ดอลลาร์
Smart Wireless Earbuds กล่องจอสัมผัส LCD	ระบุ ANC ไม่ให้ตัวเลข	ระบุ ENC	หน้าสินค้าไม่ได้ระบุ	49.99 ดอลลาร์
Noise Cancelling True Wireless	บรรทัดสเปกไม่ได้ระบุ ANC	ระบุ ENC	หน้าสินค้าไม่ได้ระบุ	27.99 ดอลลาร์

คำถามที่ตามมาเสมอคือหูฟังตัดเสียงรบกวน ยี่ห้อไหนดี ซึ่งในย่านราคานี้ชื่อยี่ห้อตอบแทนไม่ได้ เพราะสิ่งที่ต่างกันจริงคือหน้าสินค้ากล้าระบุชนิดของระบบตัดเสียงหรือไม่ และมีโหมดปล่อยเสียงรอบข้างมาให้หรือเปล่า สองข้อนี้เป็นข้อมูลที่ตรวจสอบได้ก่อนจ่ายเงิน ต่างจากคำว่าเสียงดีที่ตรวจสอบไม่ได้จนกว่าของจะถึงมือ

EARSOLE True Wireless Earbuds Series 215 ราคา 51.73 ดอลลาร์ ณ เวลาที่เขียน เป็นรุ่นเดียวในสามตัวที่มีทั้งคำว่า ANC และโหมดปล่อยเสียงรอบข้างอยู่ในบรรทัดสเปก จึงเป็นตัวเลือกที่ตรงกับคนที่นั่งรถไฟฟ้าหรือขึ้นเครื่องบินบ่อยที่สุด ตัวหูฟังใช้ก้านเกี่ยวหูและแถมจุกไซซ์ S M L มาให้ปรับความแนบ ข้อจำกัดที่ควรรู้คือหน้าสินค้าไม่ได้ระบุมาตรฐานกันน้ำและไม่ได้ระบุเวอร์ชันบลูทูธไว้ คนที่ต้องใส่วิ่งกลางแดดหรือเดินฝ่าฝนหน้าฝนจึงควรชั่งใจข้อนี้ก่อน

EARSOLE Smart Wireless Earbuds กล่องจอสัมผัส LCD ราคา 49.99 ดอลลาร์ ณ เวลาที่เขียน เป็นรุ่นเดียวที่ระบุทั้ง ANC และ ENC ไว้พร้อมกัน คือครอบคลุมทั้งเสียงที่คุณได้ยินและเสียงที่ปลายสายได้ยิน หน้าสินค้าระบุบลูทูธ 5.4 และจอสีเต็มรูปแบบบนกล่องที่สั่งเพลง ปรับเสียง และรับสายได้ โดยเมนูบนกล่องมีให้เลือกเฉพาะภาษาจีนกับอังกฤษ ยังไม่มีภาษาไทย หน้าสินค้าของรุ่นนี้ยังเขียนไว้เองตรง ๆ ว่าไม่มีโหมดไหนปิดเสียงโลกได้หมด เสียงคนใกล้ตัวและเสียงที่ดังขึ้นกะทันหันยังผ่านเข้ามาอยู่ดี และรุ่นนี้ไม่ได้ระบุมาตรฐานกันน้ำไว้เช่นกัน

ส่วน EARSOLE Noise Cancelling True Wireless Earbuds ราคา 27.99 ดอลลาร์ ณ เวลาที่เขียน คือรุ่นที่ยกมาเป็นตัวอย่างตั้งแต่ย่อหน้าแรก ชื่อรุ่นมีคำว่า Noise Cancelling แต่บรรทัดสเปกระบุ ENC อย่างเดียว ความเงียบที่ได้จึงมาจากจุกในหูล้วน ๆ สิ่งที่รุ่นนี้ระบุไว้ชัดกว่ารุ่นอื่นคือฝั่งการเชื่อมต่อและพลังงาน บลูทูธ 5.4 ระยะสูงสุด 15 เมตร ไดรเวอร์คู่ขนาด 14.2 มม. รองรับ AAC และ SBC ฟังต่อเนื่องได้ราว 6 ถึง 8 ชั่วโมงต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง และกล่องสำรองไฟให้อีกสูงสุด 30 ชั่วโมง ชาร์จผ่าน USB-C จุดที่ต้องถามผู้ขายก่อนคือหน้าสินค้าเขียนมาตรฐานกันน้ำไว้ว่า IP7 ซึ่งรหัสในระบบนี้ปกติเขียนเป็นสองตำแหน่ง และตำแหน่งที่ไม่ได้ระบุจะใช้ตัวอักษร X แทน อย่าง IPX4 หรือ IP54 คำว่า IP7 เฉย ๆ จึงยังไม่บอกว่าครอบคลุมอะไร ควรถามให้ชัดก่อนพาไปเจอฝน

อีกเรื่องที่มักถูกใช้ขายพ่วงกับความเงียบคือเลขเวอร์ชันบลูทูธ ซึ่งไม่เกี่ยวกันเลย Bluetooth SIG อธิบายไว้ว่าบลูทูธแบบคลาสสิกคือโปรโตคอลวิทยุมาตรฐานที่อยู่เบื้องหลังการสตรีมเสียงไร้สายไปยังลำโพงและหูฟัง หน้าที่ของมันคือรับส่งข้อมูลเสียงให้เสถียร ไม่ใช่การลดเสียงรอบตัว เช่นเดียวกับคำว่ารองรับหลายอุปกรณ์ ซึ่งไม่ได้แปลว่าต่อสองเครื่องพร้อมกันได้แบบ multipoint เว้นแต่หน้าสินค้าจะเขียนไว้ตรง ๆ ถ้าอยากไล่ดูทั้งร้านก่อนตัดสินใจ เริ่มจากหน้าสินค้าทั้งหมดได้เลย

คำถามเรื่องโหมดตัดเสียงที่ลูกค้าถามบ่อย

เปิดโหมดตัดเสียงแล้วรู้สึกอื้อในหู ผิดปกติไหม

เป็นความรู้สึกที่คนจำนวนหนึ่งเจอเมื่อวงจรตัดเสียงทำงานเต็มที่ในที่เงียบ หลายคนอธิบายว่าเหมือนเครื่องบินกำลังลดระดับ วิธีจัดการที่ง่ายที่สุดคือสลับไปโหมดปล่อยเสียงรอบข้างเมื่ออยู่ในที่เงียบอยู่แล้ว แล้วเปิดโหมดตัดเสียงเฉพาะตอนอยู่บนรถไฟฟ้าหรือในออฟฟิศที่เสียงแอร์ดัง ถ้าลองสลับจุกเป็นไซซ์เล็กลงหนึ่งขั้นแล้วอาการยังอยู่ ให้หยุดใช้ในโหมดนั้น

บนขบวนช่วงเร่งด่วน ANC ตัดเสียงคนคุยกันได้ไหม

ไม่ได้ และไม่ควรคาดหวังจากรุ่นราคาระดับใดก็ตาม เสียงพูดเปลี่ยนความถี่และจังหวะตลอดเวลา ต่างจากเสียงล้อกับเสียงลมที่ราบเรียบสม่ำเสมอ สิ่งที่ช่วยเรื่องเสียงคนได้จริงคือจุกที่ปิดผนึกแน่นพอ บวกกับเสียงเพลงที่กลบทับ ผลลัพธ์รวมคือเสียงคุยกลายเป็นเสียงพึมพำอยู่ไกล ๆ แทนที่จะเป็นประโยคที่แยกคำออก

รุ่นที่ระบุแค่ ENC ซื้อไปแล้วเงียบขึ้นไหม

เงียบขึ้นได้จริง แต่ความเงียบนั้นมาจากจุกซิลิโคนที่อุดรูหูไว้ ไม่ได้มาจากวงจรไฟฟ้า ผลจึงขึ้นกับว่าเลือกไซซ์จุกถูกหรือเปล่ามากกว่าขึ้นกับราคาของรุ่นนั้น ข้อดีคือมันทำงานตลอดเวลาโดยไม่กินแบตเพิ่ม ข้อเสียคือกดปิดไม่ได้เวลาที่อยากได้ยินเสียงรอบตัว และมันลดเสียงย่านสูงได้ดีกว่าย่านต่ำ ตรงข้ามกับ ANC พอดี

อ่านบทความอื่นเกี่ยวกับการเลือกหูฟังได้ที่หน้ารวมบทความ และให้ยึดสเปกกับราคาที่แสดงบนหน้าสินค้าในวันที่สั่งซื้อเสมอ

• Bluetooth SIG: Bluetooth Technology Overview
• World Health Organization: Making Listening Safe